Nhabaond's Blog

Just another WordPress.com weblog

Phát triển cây cao su ở Thanh Hóa: Đại dự án có nguy cơ đổ bể

Hoàng Linh – Diệp Chi

Với những lợi thế nhiều mặt, cây cao su được coi là một trong những cây chủ lực cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn liền công – nông – lâm nghiệp ở trung du, miền núi. Thanh Hóa nằm ở vị trí đắc địa, có đầy đủ các điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu thuận lợi để phát triển cây cao su. Do đó, một dự án rất “hoành tráng” về phát triển loài cây này, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt mở ra tương lai phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo cho người nông dân tỉnh này. Song, Dự án đang đứng trước nguy cơ chết yểu, do thiếu thống nhất trong việc triển khai giữa các cấp chính quyền, cơ quan chức năng và doanh nghiệp.


Ông Đỗ Viết Liêm, Giám đốc Cty Cao su Thanh Hóa, là người rất hiểu và tâm huyết với sự phát triển cây cao su cho biết, giống cây này có nhiều cái nhất: Một là phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, giữ nước, chống sạt lở đất, lũ quét ở miền núi hiệu quả nhất; Cây trồng đạt hiệu quả kinh tế cao nhất; Giải quyết việc làm cho nhiều lao động nhất. Ngoài ra, trồng cây cao su sẽ giúp người nông dân thoát khỏi lề lối canh tác lạc hậu, làm quen với tác phong công nghiệp, hình thành đội ngũ công nhân nông nghiệp. Từ đó xây dựng kinh tế bền vững, thực hiện “li nông không li hương”, góp phần giảm thiểu áp lực dân nghèo kéo ra thành thị làm ăn, gây nhiều hệ lụy phức tạp…

Với ý nghĩa, lợi ích như vậy, năm 1992 Cty Cao su – Cà phê Thanh Hóa (tiền thân của Cty Cao su Thanh Hóa) tham mưu với UBND tỉnh mở rộng diện tích cao su ở Thanh Hóa. Đồng thời tỉnh Thanh Hóa mời Tổng công ty Cao su Việt Nam giúp tỉnh quy hoạch vùng trồng cao su, đầu tư để thực hiện quy hoạch. Thủ tướng Chính phủ cũng ban hành Quyết định số 114/QĐ-TTg, phê duyệt dự án phát triển cây cao su ở Thanh Hóa, theo đó đến năm 2005 Thanh Hóa hình thành vùng cao su với diện tích 15.000 ha gồm: diện tích trồng tập trung, diện tích trồng phân tán của các hộ nông dân liên kết với Cty Cao su Thanh Hóa. Các văn bản, quyết định của UBND tỉnh Thanh Hóa cũng thể hiện quyết tâm phát triển cây cao su trên địa bàn tỉnh, trở thành cây chủ lực trong cơ cấu kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên cho đến nay, trừ huyện Thạch Thành, các huyện còn lại trong vùng quy hoạch kết quả triển khai đạt rất thấp, dự án đang có nguy cơ đổ bể, giống như dự án phát triển cà phê trước đây đã thất bại. Theo kế hoạch, năm 2009 diện tích trồng mới cây cao su phải đạt 3.700 ha. Thế nhưng kết quả chỉ trồng được 1.513 ha, chủ yếu là cao su tiểu điền và phần lớn trong đó là do nông dân tự bỏ vốn ra trồng. Năm 2010 tình hình còn tệ hơn năm 2009. Kế hoạch của tỉnh đặt ra là sẽ trồng mới 2.400 ha, trong đó vụ xuân là 979 ha. Tuy nhiên, ngay kể cả huyện được đánh giá là điển hình về cây cao su, nhưng thực hiện cũng không được là bao.

Theo Giám đốc Đỗ Viết Liêm, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do Lãnh đạo các huyện trong vùng quy hoạch cao su không “mặn mà” với chương trình này. Ông Liêm cho rằng, nếu làm các dự án 135, 134, 327… các xã, huyện có tiền ngay cho nên họ tích cực. Còn làm cao su, thời gian đầu tư kiến thiết cơ bản kéo dài, không có tiền ngay nên các huyện, xã tỏ ra rất hờ hững. Cty đã nhiều lần kiến nghị, nhưng đâu lại vào đấy, đặc biệt là chẳng thấy cán bộ nào bị kỉ luật hay khiển trách vì thiếu tinh thần trách nhiệm với dự án. Thậm chí nhiều lãnh đạo huyện còn đùn đẩy hết trách nhiệm về phía Cty Cao su Thanh Hóa.

Nguyên nhân quan trọng nữa là thiếu vốn, do không có ngân hàng nào sẵn sàng đứng ra bảo lãnh vốn vay, nên chính sách khuyến khích trồng cao su không thực hiện được. Trong khi đó, tỉnh Thanh Hóa không thuyết phục được cho bất kì ngân hàng nào đứng ra bảo lãnh vốn cho Cty và người dân. Điều này cũng rất dễ hiểu, các ngân hàng không sẵn sàng bảo lãnh vốn vay không phải do dự án không khả thi, mà do thấy độ rủi ro cao. Trong khi đó, ngân hàng là đơn vị kinh doanh tiền, nên không dám mạo hiểm. Rõ ràng, ở đây phải có vai trò chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, với những cam kết đảm bảo, thì các ngân hàng mới sẵn sàng. Điều này cho đến nay vẫn đang còn rất mờ nhạt trong các văn bản định hướng, chỉ đạo của UBND tỉnh.

Về phía người dân, do không hiểu rõ cơ chế liên kết nên tỏ ý nghi ngờ. Theo hợp đồng liên kết, phía Cty đầu tư toàn bộ: giống, phân bón, kĩ thuật… phía người nông dân chỉ góp đất và công lao động. Khi thu hoạch thì Cty chỉ được hưởng 40% giá trị sản phẩm, người nông dân hưởng 60%. Như vậy là nếu có rủi ro xảy ra, phía Cty sẽ gánh chịu hậu quả là mất vốn đầu tư, phần lợi thế nghiêng về phía người nông dân. Thế nhưng nông dân vẫn cho rằng, Cty phải tăng phần ăn chia cho họ. Đó là đòi hỏi rất phi lí. Thế nhưng dường như không cấp chính quyền nào vào cuộc vận động, tuyên truyền, giải thích cho dân. Thậm chí nhiều hộ dân ở các huyện Cẩm Thủy, Như Xuân… đã nhận giống, phân bón của Cty với chi phí trên 7 tỉ đồng, nhưng lại kiên quyết không kí hợp đồng. Cá biệt còn có hộ tự ý bán mủ cao su cho tư thương, gây thất thoát vốn cho Cty. Đáng nói hơn là ngay Sở Kế hoạch – Đầu tư Thanh Hóa và một số huyện: Nông Cống, Ngọc Lặc, Thọ Xuân còn kí cho tư thương mua, chế biến mủ cao su, trong khi họ không có đất trồng.

Cao su là cây công nghiệp đầy lợi thế, đặc biệt với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng ở Thanh Hóa, là điều không còn phải bàn cãi. Tuy nhiên, để cây này thật sự có chỗ đứng trên địa bàn tỉnh, dự án phát triển cây cao su thoát khỏi nguy cơ chết yểu, cần có sự chỉ đạo quyết liệt hơn nữa từ UBND tỉnh Thanh Hóa. Lãnh đạo các huyện trong vùng dự án cũng cần thay đổi nhận thức, để tích cực hỗ trợ dự án triển khai có hiệu quả. Các ngân hàng cũng nên có động thái tích cực hơn trong việc bảo lãnh vốn vay đối với người nông dân và Cty Cao su Thanh Hóa. Hoặc UBND tỉnh khẩn trương tìm nguồn vốn thay thế, bởi lẽ thường “có thực mới vực được đạo”. Như vậy mới lấy lại niềm tin cho nông dân đã từng bị lao đao, khốn khó bởi các dự án nông nghiệp dở dang trước đây.

Tháng Mười 5, 2010 - Posted by | Xã hội

Chưa có phản hồi.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: